Yayımlanmamış Bir Yazı / Üzücü bir Tesadüf
“Genç Öncüler”
Genç Öncüler Sarayları. Sovyetler Birliği’nde sanat, spor ve kültür alanlarında görülen ilerlemenin anahtarları. Gelecekte hangi mesleği seçerlerse seçsinler, okul çağındaki çocukların sosyo-kültürel gelişimleri için erken yaşlarından itibaren özellikle sanat ve sporda ciddi bir eğitim almaları gerekir ve ülkede bu amaçla birçok gençlik merkezi kurulur. Disiplinli yaklaşım sayesinde satrançta, belki de tüm branşlardan fazla, muazzam bir gelişim gözlenir: Büyük Chigorin ve Alekhine’den sonra, bu tedrisattan geçen Botvinnik, Smyslov, Tal, Petrosian, Spassky, Karpov, Kasparov ve Kramnik isimlerini sırasıyla Dünya Şampiyonları listesine yazdıracaklardır…
Her coğrafyanın öyküsü şüphesiz başka: Halil Fikret Kanad’ın dilimizdeki ilk satranç kitabı olan Şatranç Kılavuzu’nu kaleme almasının üzerinden tam 90 yıl geçmiş olsa da, ülkemizde satrancın tabana yayılması köklü bir geleneğe sahip değil. Son yıllarda Türkiye Satranç Federasyonu’nun çabalarının yanı sıra, sporcu ve ailelerinin gayretleri ile bazı önemli sponsorluklarla, ustalarımız uluslararası arenada satranç dünyasının takdirlerini kazanan başarılara imza atıyorlar. Bahsi geçen mükemmel performansları ortaya koyanlar ise, ülkemizin genç öncüleri, 14 yaşındaki Yağız Kaan Erdoğmuş ile 17 yaşındaki Ediz Gürel oluyor...
Her coğrafyanın öyküsü şüphesiz başka: Halil Fikret Kanad’ın dilimizdeki ilk satranç kitabı olan Şatranç Kılavuzu’nu kaleme almasının üzerinden tam 90 yıl geçmiş olsa da, ülkemizde satrancın tabana yayılması köklü bir geleneğe sahip değil. Son yıllarda Türkiye Satranç Federasyonu’nun çabalarının yanı sıra, sporcu ve ailelerinin gayretleri ile bazı önemli sponsorluklarla, ustalarımız uluslararası arenada satranç dünyasının takdirlerini kazanan başarılara imza atıyorlar. Bahsi geçen mükemmel performansları ortaya koyanlar ise, ülkemizin genç öncüleri, 14 yaşındaki Yağız Kaan Erdoğmuş ile 17 yaşındaki Ediz Gürel oluyor...
88 Yıllık Gelenek:
Wijk aan Zee
Wijk aan Zee
Satrancın Wimbledon’ı olarak nitelenen Wijk aan Zee Turnuvası her yıl ocak ayında oynanıyor. Bu yıl 88. defa düzenlenen etkinliği ülkemiz satrançseverleri daha büyük bir ilgiyle takip ettiler, çünkü GM Erdoğmuş turnuvanın ‘Ustalar’ kategorisine davet alan ilk Türk sporcu oldu. Bursalı temsilci 2025 Dünya Hızlı Satranç Şampiyonası’ndaki dikkat çeken performansıyla Dünya’nın 1 numarası Carlsen tarafından “tarihin gördüğü en kuvvetli 14 yaşındaki satranççı” olarak nitelendirildikten sonra, Hollanda’da da müthiş oyunlar ortaya koydu. İşte onlardan biri:
Erigaisi – Erdoğmuş
Wijk aan Zee 2026
20 Aba3 sonrasında
20…Kxe3!
Siyah e3- açmazı ve koyu-renkli filinin a7-g1 çaprazındaki etkinliğine güvenerek uzun vadeli bir kalite fedası ortaya koyuyor. GM Erdoğmuş, kalite eksikliğini fil çifti ve vezir kanadındaki piyon çoğunluğuyla kompanse ederek 52. hamlede sonuca gitmeyi başardı: 0-1.
Genç yıldız turnuvada 18 reyting kazanarak 2687 Elo ile Dünya sıralamasında 38. sıraya yükseldi!
Siyah e3- açmazı ve koyu-renkli filinin a7-g1 çaprazındaki etkinliğine güvenerek uzun vadeli bir kalite fedası ortaya koyuyor. GM Erdoğmuş, kalite eksikliğini fil çifti ve vezir kanadındaki piyon çoğunluğuyla kompanse ederek 52. hamlede sonuca gitmeyi başardı: 0-1.
Genç yıldız turnuvada 18 reyting kazanarak 2687 Elo ile Dünya sıralamasında 38. sıraya yükseldi!
Ankara'da Bir İlk:
Ediz Gürel – Jorden Van Foreest
2025 FIDE Grand Swiss Turnuvası’nda Dünya Şampiyonu Gukesh’i mağlup ederek sansasyon yaratan Ediz Gürel, 11-17 Şubat tarihleri arasında Ankara’da gerçekleşen ikili maçta, Dünya 30.’su GM Jorden Van Foreest (2705) ile karşı karşıya geliyor. Gençlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün destekleri ve Türkiye Satranç Federasyonu’nun organizatörlüğüyle düzenlenen maçtan GM Gürel’in değerli tecrübelerle ayrılacağı muhakkak. Yazının kaleme alındığı sırada 1-1 sonucuyla devam eden karşılaşmadan güzel bir kesit (Maç 4½-1½ skoruyla, Hollandalı’nın galibiyeti ile noktalandı.):
Gürel – Van Foreest
Ankara 2026
20…Ff6 sonrasında
21 e5!
Siyah şahın sıkıntılı durumundan yararlanmak için konum açılmalı. Gürel’in fedasının arkasında güzel bir taktik tema bulunuyor.
21…dxe5 22 fxe5 Fxe5 23 Ad5!
Beyaz etkili bağlantıyı kesme hamlesiyle elde ettiği üstünlüğünü 42. hamlede puana dönüştürdü: 1-0.
Netflix'te Yeniden Satranç
Satrancın Kraliçesi: Judit Polgár
Pandemi döneminde durma noktasına giren satrancı kurtaran mini-dizi Vezir Gambiti olmuştu. Evlerine kapanan milyonlar, Beth Harmon’ın serüvenine eşlik ederek satranca merak duymuş ve çevrimiçi platformlara akın etmişti.
Satranç yine Netflix’te, bu defa kurgu olmayan bir karakter hakkındaki Satrancın Kraliçesi isimli belgeselle yeniden gündeme taşındı. Belgesel, tarihin en kuvvetli kadın ustası olan Judit Polgár’ın ilham veren öyküsüyle bir başka genç öncünün ortaya çıkışını ve baba László Polgár’ın “Dahi doğulmaz, yetiştirilir” iddiasını taşıyan deneyinin satrançta kadın sporcular karşısındaki önyargının kırılmasını nasıl sağladığını anlatıyor. Satranç dışındaki kitlenin ilgisini çekebilmek için, gerçekte pek de var olmayan Kasparov-Polgár rekabetinin ana başlık olarak konumlandırılması belgesele getirilebilecek bir eleştiri; ancak bu durum reytinglerde bir olumsuzluğa işaret etmiyor: Rory Kennedy’nin yapımı, izlenme rakamlarında ilk 10’a girerek önemli bir başarıya imza attı. Bu tablo, platform yöneticilerinin daha önce duyurulan Carlsen-Niemann hikâyesini daha çabuk ekrana taşımalarına sebep olur mu, onu zaman gösterecek (Chess Mates, Netflix’te 7 Nisan’da gösterime girecek.).
Satranç yine Netflix’te, bu defa kurgu olmayan bir karakter hakkındaki Satrancın Kraliçesi isimli belgeselle yeniden gündeme taşındı. Belgesel, tarihin en kuvvetli kadın ustası olan Judit Polgár’ın ilham veren öyküsüyle bir başka genç öncünün ortaya çıkışını ve baba László Polgár’ın “Dahi doğulmaz, yetiştirilir” iddiasını taşıyan deneyinin satrançta kadın sporcular karşısındaki önyargının kırılmasını nasıl sağladığını anlatıyor. Satranç dışındaki kitlenin ilgisini çekebilmek için, gerçekte pek de var olmayan Kasparov-Polgár rekabetinin ana başlık olarak konumlandırılması belgesele getirilebilecek bir eleştiri; ancak bu durum reytinglerde bir olumsuzluğa işaret etmiyor: Rory Kennedy’nin yapımı, izlenme rakamlarında ilk 10’a girerek önemli bir başarıya imza attı. Bu tablo, platform yöneticilerinin daha önce duyurulan Carlsen-Niemann hikâyesini daha çabuk ekrana taşımalarına sebep olur mu, onu zaman gösterecek (Chess Mates, Netflix’te 7 Nisan’da gösterime girecek.).
Sivastopol Genç Öncüler Sarayı (kaynak: © WikipediA)
Bu yayımlanmayan yazının hazırlanmasından çok kısa süre sonra, ‘Batı’nın En İyisi’, Büyükusta Jan Timman’ın vefat haberi satrançseverleri derinden üzdü. Kendisinin New in Chess / 2026#1’de çıkan son makalesinin başlığı ise düşündürücüydü: “Her Rus Okul Çocuğu Bilirdi…”. Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından, Rus satrancının yaşadığı düşüşün nedenlerinden bahsedilirken, “Genç Öncüler Sarayları”nın ortadan kalkmasından söz ediliyordu:
Şüphesiz, benim için üzücü bir tesadüf. Yine de, gerçek bir satrançseverle aynı dili konuştuğumuzun mutluluk veren kanıtı…
- 2013/1 Sokak No:2 Ege Apartmanı Daire:10 Bostanlı - İzmir / TÜRKİYE
- +90 536 357 31 56
- info@analizsatranc.com
PlatinMarket® E-Ticaret Sistemi İle Hazırlanmıştır.